Martyna Jeziorska i Urszula Łęczycka -Jeziorska, Bielizna, futra i Bracia Jabłkowscy

Bogato ilustrowana książka o modzie końca belle époque i dwudziestolecia międzywojennego. Jej podstawą są pierwszy raz publikowane zbiory archiwalnych katalogów największego domu towarowego Europy Środkowej – Domu Towarowego Braci Jabłkowskich. Książka ukazuje ubrania proponowane przez Braci Jabłkowskich posiadaczom zarówno bardziej jak i mniej zasobnych portfeli  (co można porównać dzięki zawartym w książce cenom), unikatowe przedstawienia strojów służby, bieliznę i dodatki. Dzięki niej można się przenieść w wyobraźni w czasy Wielkiego Gatsby’ego i Titanica. Wspaniała pomoc źródłowa dla historyków mody, kostiumologów i kostiumografów.

Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy był przed II wojną światową dla Warszawy tym, czym Selfridge’s lub Harrods dla Londynu i Macy’s oraz Bloomingdales dla Nowego Yorku. Sprawiał, iż najnowsza światowa moda była niemal natychmiast dostępna w Polsce. Dostarczał ludziom przedmioty życia codziennego, jednocześnie informując ich o tym, czego potrzebują. Nie tylko podążał za modą, ale i te modę dyktował. Dlatego nie ma zaskoczenia w tym, że w jego archiwach zachowały się unikatowe materiały dające możliwość spojrzenia na to, co we wczesnych latach dziesiątych XX wieku, późnych dwudziestych i aż do wybuchu II wojny światowej, nosiło się na ulicach Warszawy.
Książka ta, a raczej album, powstała z potrzeby podzielenia się ze światem unikatowymi zbiorami oryginalnych katalogów wysyłkowych Domu Towarowego Bracia Jabłkowscy. Katalogi, poza pierwotnym wydaniem, nie były nigdzie publikowane a grafiki z nich pochodzące prawie nie występują w publikacjach i opracowaniach modowych. Nie ma ich nawet w bibliotekach i archiwach. I choć w Polsce temat historii mody rzadko kiedy jest poruszany w odniesieniu do historii sztuki, której niewątpliwie jest elementem, nie będzie przesadą stwierdzenie, iż zawartość katalogów Domu Towarowego Bracia Jabłkowscy jest częścią naszego Dziedzictwa Narodowego. Katalogi, dlatego że prezentowały to co miał do zaoferowania Dom Towarowy, ukazują modę w przekroju społecznym, zarówno z towarami luksusowymi dostępnymi tylko dla najbogatszych, jak i tymi dostępnymi dla klasy średniej o mniej zasobnych portfelach. Niemniej jednak Bracia Jabłkowscy oferowali najmodniejsze w danym czasie ubrania, prezentując najświeższe trendy ze światowych stolic mody takich jak Londyn, Paryż czy Wiedeń. I tak jak Harry Gordon Selfridge, otwierając w 1909 roku swój wielki dom towarowy w Londynie powiedział:“Give the lady what she wants!”, tak i Jabłkowscy zawsze wychodzili naprzeciw potrzebom warszawskich dam i gentlemanów. Swoje katalogi wysyłali do klientów na terenie całej Polski i Rosji, z Syberią włącznie, i na tej podstawie można stwierdzić, że prezentowana w nich moda swoim zasięgiem obejmowała oba te obszary. W tamtym okresie bowiem Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy był największym sklepem w całej Europie Środkowej. […] mamy do czynienia z oryginalnymi katalogami pochodzącymi z tamtych czasów, a przez to ukazującymi dokładnie to, co było fizycznie do kupienia w danym sezonie, bez przesunięcia czasowego. Jednocześnie zauważalnym stał się fakt, iż Polska, wbrew powszechnie panującej opinii, wcale nie była zacofana w sprawach mody. Niewiele jednak na to dowodów do dzisiaj się zachowało, zwłaszcza w kwestii mody codziennej. Owszem, w kolorowych albumach czy muzeach możemy podziwiać stroje najbogatszych z całej Europy, jednak były to ubrania należące do członków monarchii i arystokracji, wykonane z najdroższych oraz najlepszych materiałów i dlatego przetrwały do czasów dzisiejszych. Co zaś się tyczy ubrań codziennych, widywanych na ulicach Warszawy, to uległy one znoszeniu lub, jako mniej cenne dla ich posiadaczy, nie zostały przekazane potomnym, więc przetrwały tylko na fotografiach i w żurnalach. Teraz, dzięki katalogom Jabłkowskich, możemy poznać ich kroje, kolory, a nawet ceny.[…]  Szalenie ważnym odkryciem z punktu widzenia odtwórców tamtych czasów, a z nimi zwyczajów i wyglądu postaci z różnych warstw społecznych, są oferty katalogowe zawierające uniformy i akcesoria dla pokojówek i kucharek. Niestety, bardzo trudno jest znaleźć informacje o tym, jak na początku XX wieku wyglądała i nosiła się służba domowa w Polsce. W katalogach Domu Towarowego Bracia Jabłkowscy można znaleźć nie tylko odpowiedź na to pytanie, ale również na to, ile kosztował i z czego był uszyty uniform pokojówki, jakie były trendy w fartuszkach i co służące nosiły na głowach.
Książka do kupienia http://sklep.muzeumwarszawy.pl

 

1910_KOSTIUMY1910_SLUZBA1920_SZLAFROKI1930_PLAZA1920_DZIECI

ostatnia aktualizacja: 4 sierpnia 2016, katarzyna


Dodaj komentarz

Twój adres email nie pojawi się na stronie.


*